„Do trzech razy skucha” – czyli o tym, dlaczego nie­które swoje młodzień­cze dzieła lepiej zatrzymać w szufladzie.

Tym razem Car­los Ruiz Zafón zdecydował się nas uraczyć powie­ścią, którą napisał i przed Grą anioła, i przed Cieniem wiatru. Powrót do książki stworzonej w czasach swojej „prehistorycz­nej” twór­czo­ści, autor tłumaczy we wstępie „Do czytel­nika” tak:

„Z powodów niejasnych i dziw­nych autor czuje się bar­dziej związany z jed­nym ze swoich dzieł, choć nie potrafi w spo­sób racjonalny wyjaśnić dlaczego. Spo­śród książek, które opublikowałem, (…) Marina jest moją ulubioną.”

Skoro ceniony powie­ściopisarz darzy jeden ze swoich tworów szczegól­nym sen­tymen­tem, warto się z nim zapoznać, prawda?

Nie­prawda.

Ci, którzy narzekali na Grę anioła, będą ją wspominać z czuło­ścią po prze­czytaniu Mariny. To, co tym razem zaser­wował Zafón, jest miał­kie i prze­widywalne niczym powiastki młodych grafomanów. Mamy też natural­nie Bar­celonę lat osiem­dziesiątych XX wieku. Ciekawe, czy Car­los kiedykol­wiek zmieni tło wydarzeń w swojej twórczości…

Główny bohater to Óscar Drai, pięt­nastoletni wychowanek gim­nazjum prowadzonego przez duchow­nych. Pod­czas spaceru ulicami miasta nasz Óscar (chłopak bar­dziej ceni sobie ruch na świeżym powietrzu niż ślęczenie nad pod­ręcz­nikami) ni z tego, ni z owego wchodzi do znisz­czonego domu, zabiera stary, acz war­to­ściowy zegarek i wkrótce wraca – dręczony wyrzutami sumienia – by go oddać. Wów­czas na scenę wkracza Marina, jej ojciec eks­malarz i kot Kafka, nazwany na cześć autora Procesu.

Óscar, po wyjaśnieniu niuan­sów dotyczących rabunku zegarka, zaczyna bywać coraz czę­ściej w domu Mariny. I – jak to zazwyczaj bywa – nie dość, że młodzieniec się zakochuje, to jesz­cze wpada przez dziew­czynę w tarapaty. Prze­chadzki po cmen­tarzach, śledzenie damy w czerni i odkrycie starej oran­żerii to tylko początek mrocz­nej przy­gody, która czeka dwójkę nastolatków.

Choć część redak­cji uważa Marinę za świetny prezent gwiazd­kowy, nie mogę się z nimi zgodzić. Nawet naj­wytr­walsi fani prozy Zafóna mogą spo­koj­nie darować sobie tę książkę. Trzysta stron czyta się błyskawicz­nie, ale lek­tura nie pozostawia po sobie żadnego śladu. Wszel­kie porów­nania przez zachwyconych Mariną do dzieła Mary Shel­ley Fran­ken­stein, czyli nowy Promete­usz są profanacją arcydzieł światowej literatury, niczym kradzież mon­stran­cji z kościoła.

Zafón zapewne chciał nas za pomocą działań szalonego Kovalika pobudzić do egzysten­cjal­nych roz­myślań na temat granic nauki w kwestii życia i śmierci. Wyszła groteska, która nawet czytana w środku nocy, nie wywoła u nas odrobiny prze­rażenia. Jeżeli jedynym powodem wydania tej pozycji był sen­tyment autora do Mariny, to życzę Car­losowi, aby od tej pory publikował wyłącz­nie historie, których nienawidzi. A poważ­nie – pozostaje mi mieć nadzieję, że następna książka Zafóna nie będzie odgrzewanym kotletem zaadresowanym do młodzieży, ale czymś, co dorówna Cieniowi wiatru.